{"id":4880,"date":"2025-12-27T18:51:51","date_gmt":"2025-12-27T17:51:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/?page_id=4880"},"modified":"2025-12-27T18:58:56","modified_gmt":"2025-12-27T17:58:56","slug":"ksiegi-liturgiczne","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/?page_id=4880","title":{"rendered":"Ksi\u0119gi liturgiczne"},"content":{"rendered":"\n
Najcz\u0119\u015bciej, gdy s\u0142yszymy s\u0142owa \u201eksi\u0119gi liturgiczne\u201d, przed naszymi oczyma pojawiaj\u0105 si\u0119 msza\u0142 i lekcjonarz. Jednak jest ich du\u017co wi\u0119cej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 stara si\u0119, aby sprawowana liturgia by\u0142a jednolita i zgodna z wyznawan\u0105 wiar\u0105. Dlatego te\u017c powinna ona by\u0107 odprawiana zgodnie z wydanymi przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 ksi\u0119gami liturgicznymi.
Msza\u0142 Rzymski (Missale Romanum)<\/h5>\n\n\n\n
 Jest to najwi\u0119ksza ze wszystkich ksi\u0105g liturgicznych, zawiera ona sta\u0142e (ordinaria) oraz zmienne (propria) cz\u0119\u015bci Mszy \u015bwi\u0119tej. Jest on konieczny do odprawienia Eucharystii. W Mszale zawarte s\u0105 odpowiednie teksty na ka\u017cdy okres liturgiczny, uroczysto\u015bci, \u015bwi\u0119ta oraz wspomnienia, a tak\u017ce formularze do Mszy \u015bw. Wotywnych (np. o NMP, \u015bwi\u0119tych). Na ko\u0144cu umieszczony zosta\u0142 tekst mszy w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim. Obecnie pos\u0142ugujemy si\u0119 Msza\u0142em dla diecezji polskich z roku 1986, wydanym przez papie\u017ca Paw\u0142a VI w 1975 (obecnie z wyd. II). Msza\u0142 ten zawiera zmiany w obrz\u0119dach mszalnych, dokonane na Soborze Watyka\u0144skim II. W t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski jest III wydanie Msza\u0142u Rzymskiego z 2002 roku, kt\u00f3ry nieznacznie r\u00f3\u017cni si\u0119 od Msza\u0142u Paw\u0142a VI. W listopadzie 2009 roku pojawi\u0142o si\u0119 w Polsce poprawione wydanie obecnego Msza\u0142u, wydane z polecenia papie\u017ca Benedykta XVI. Na pierwszych kartach Msza\u0142u znajduje si\u0119 Og\u00f3lne wprowadzenie do Msza\u0142u Rzymskiego (OWMR), kt\u00f3re zawiera przepisy dotycz\u0105ce sposobu odprawiania liturgii Mszy \u015bw.<\/h5>\n\n\n\n
 <\/h5>\n\n\n\n
Lekcjonarz<\/h5>\n\n\n\n
Jest to ksi\u0119ga niezb\u0119dna do odprawienia Eucharystii, bowiem jej integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jest Liturgia S\u0142owa. Zosta\u0142 wprowadzony po Soborze Watyka\u0144skim II jako osobna ksi\u0119ga liturgiczna (wcze\u015bniej czytania znajdowa\u0142y si\u0119 w Mszale, tzw. Missale plenum \u2013 Msza\u0142 pe\u0142ny). W tomach I-V zawieraj\u0105 si\u0119 czytania biblijne, psalmy responsoryjne i aklamacje przed Ewangeli\u0105 na poszczeg\u00f3lne dni okres\u00f3w liturgicznych. Podzielone s\u0105 one na cykle: czytania niedzielne w cyklu trzyletnim: A, B, C. Czytania na dni powszednie zebrane s\u0105 w cykl dwuletni: Rok I i II. W tomie VI umieszczone s\u0105 czytania na uroczysto\u015bci, \u015bwi\u0119ta oraz wspomnienia \u015bwi\u0119tych. Tom VII zawiera teksty biblijne na Msze wotywne, o zmar\u0142ych, pogrzebowe, obrz\u0119dowe (przy udzielaniu sakrament\u00f3w). Czytania na msze pogrzebowe zawieraj\u0105 si\u0119 w tomie VIII jest to tzw. lekcjonarz pogrzebowy.<\/h5>\n\n\n\n
 <\/h5>\n\n\n\n
Ewangeliarz<\/h5>\n\n\n\n
Kolejn\u0105 ksi\u0119g\u0105 u\u017cywan\u0105 podczas Mszy \u015bwi\u0119tych, szczeg\u00f3lnie tych sprawowanych w spos\u00f3b bardzo uroczysty jest Ewangeliarz. Jest to ozdobna ksi\u0119ga zawieraj\u0105ca wy\u0142\u0105cznie teksty Ewangelii, odczytywane podczas liturgii. Jest on uroczy\u015bcie wnoszony w czasie liturgii podczas procesji wej\u015bcia, sk\u0142adany na o\u0142tarzu, a nast\u0119pnie przed proklamacj\u0105 Ewangelii procesyjnie wnoszony na ambon\u0119 i kadzony. Po ewangelii powinien zosta\u0107 z\u0142o\u017cony na godnym miejscu (nie na kredensie, \u0142awce itp.). Ponadto Ewangeliarz k\u0142adzie si\u0119 na trumn\u0119 zmar\u0142ego biskupa.<\/h5>\n\n\n\n
 <\/h5>\n\n\n\n
Rytua\u0142<\/h5>\n\n\n\n
Powsta\u0142 ok. XII w. Rytua\u0142y zawieraj\u0105 przepisy dotycz\u0105ce sprawowania sakrament\u00f3w i sakramentali\u00f3w (np. egzorcyzmy, obrz\u0119dy pogrzebu), kt\u00f3rych mo\u017ce sprawowa\u0107 prezbiter.<\/h5>\n\n\n\n
 <\/h5>\n\n\n\n
Pontyfika\u0142<\/h5>\n\n\n\n
Ksi\u0119ga liturgiczna zawieraj\u0105ca modlitwy, przepisy dotycz\u0105ce czynno\u015bci ceremonii i obrz\u0119d\u00f3w odprawianych tylko przez papie\u017ca, biskupa oraz opata. S\u0105 to m.in. obrz\u0119dy \u015bwi\u0119ce\u0144 episkopatu, prezbiteratu oraz diakonatu, a tak\u017ce obrz\u0119dy ustanowienia nadzwyczajnych szafarzy Komunii \u015awi\u0119tej.<\/h5>\n\n\n\n
 <\/h5>\n\n\n\n
Agenda liturgiczna<\/h5>\n\n\n\n
Bardzo znan\u0105 i cz\u0119sto u\u017cywan\u0105 ksi\u0119g\u0105, kt\u00f3ra nie jest w \u015bcis\u0142ym sensie ksi\u0119g\u0105 liturgiczn\u0105 jest Agenda. Znajdziemy w niej modlitwy oraz teksty nabo\u017ce\u0144stw i b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w (np. r\u00f3\u017ca\u0144ca, krzy\u017ca), miejsc oraz os\u00f3b.<\/h5>\n\n\n\n
 <\/h5>\n\n\n\n
Liturgia Godzin (tzw. brewiarz)<\/h5>\n\n\n\n
Jest to ksi\u0119ga liturgiczna stosowana przez kap\u0142an\u00f3w, ale kt\u00f3r\u0105 codziennie mog\u0105 u\u017cywa\u0107 tak\u017ce wierni \u015bwieccy. Liturgia Godzin to codzienna modlitwa ludu Bo\u017cego, obowi\u0105zkowa dla os\u00f3b duchownych i konsekrowanych. Jest to g\u0142\u00f3wnie modlitwa psalmami. Ostatnie wydanie pochodzi z czas\u00f3w pontyfikatu Paw\u0142a VI, czyli po Soborze Watyka\u0144skim II.<\/h5>\n\n\n\n
Brewiarz jest podzielony na IV Tomy:
I \u2013 Adwent i okres Bo\u017cego Narodzenia
II \u2013 Okres Wielkiego Postu oraz Wielkanocy
III \u2013 Okres zwyk\u0142y tygodnie I-XVII
IV \u2013 Okres zwyk\u0142y tygodnie XVIII- XXXIV
Oraz tom dodatkowy (wakacyjny) \u2013 Okres zwyk\u0142y tygodnie IX-XXVII<\/h5>\n\n\n\n
 <\/h5>\n\n\n\n
 <\/h5>\n\n\n\n
Szczeg\u00f3\u0142owy opis Liturgii<\/h5>\n\n\n\n
 <\/h5>\n\n\n\n
Godzin Dawniej w Ko\u015bciele u\u017cywane by\u0142y m. in.:<\/h5>\n\n\n\n