{"id":4876,"date":"2025-12-27T18:50:09","date_gmt":"2025-12-27T17:50:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/?page_id=4876"},"modified":"2025-12-27T18:58:49","modified_gmt":"2025-12-27T17:58:49","slug":"kolory-szat-liturgicznych","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/?page_id=4876","title":{"rendered":"Kolory szat liturgicznych"},"content":{"rendered":"\n

W liturgii Ko\u015bcio\u0142a wprowadzenie r\u00f3\u017cnych kolor\u00f3w opiera\u0142o si\u0119 na ich wymowie symbolicznej, powszechnie znanej i przyjmowanej.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze \u015blady regu\u0142 liturgicznych odnosz\u0105cych si\u0119 do kolor\u00f3w, pochodz\u0105 z IX wieku. W XII w. w Rzymie ustali\u0142 si\u0119 pewien zestaw kolor\u00f3w liturgicznych. Na pocz\u0105tku XIII w. zestaw ten opisa\u0142 papie\u017c Innocenty III (+ 1216). Od tego czasu nie by\u0142o wi\u0119kszych zmian w doborze kolor\u00f3w liturgicznych. W najnowszym, obecnie u\u017cywanym mszale Paw\u0142a VI czytamy: \u201eCo do koloru szat liturgicznych nale\u017cy zachowa\u0107 tradycj\u0119\u201d (nr 308).<\/p>\n\n\n\n

Kolor bia\u0142y<\/h5>\n\n\n\n

\u00a0Kolor bia\u0142y symbolizuje czysto\u015b\u0107, niewinno\u015b\u0107, rado\u015b\u0107 i \u015bwiat\u0142o oraz nastr\u00f3j \u015bwi\u0105teczny. Szat liturgicznych koloru bia\u0142ego u\u017cywa si\u0119:<\/p>\n\n\n\n

\u2013 w Oficjach i Mszach Okresu Wielkanocnego i Narodzenia Pa\u0144skiego,
\u2013 w \u015bwi\u0119ta i wspomnienia Chrystusa Pana z wyj\u0105tkiem tych, kt\u00f3re dotycz\u0105 Jego M\u0119ki,
\u2013 w \u015bwi\u0119ta i wspomnienia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny,
\u2013 \u015awi\u0119tych Anio\u0142\u00f3w,
\u2013 \u015awi\u0119tych \u2013 kt\u00f3rzy nie byli m\u0119czennikami,
\u2013 w uroczysto\u015b\u0107 Wszystkich \u015awi\u0119tych (l listopada),
\u2013 \u015bw. Jana Chrzciciela (24 czerwca),
\u2013 w \u015bwi\u0119ta \u015bw. Jana Ewangelisty (27 grudnia),
\u2013 Katedry \u015bw. Piotra (22 lutego)
\u2013 i Nawr\u00f3cenia \u015bw. Paw\u0142a (25 stycznia).Kolor bia\u0142y mo\u017ce zast\u0119powa\u0107 wszystkie inne kolory.<\/p>\n\n\n\n

 Kolor czerwony<\/h5>\n\n\n\n

Kolor czerwony jest znakiem walki i krwi, m\u0119cze\u0144stwa, jak r\u00f3wnie\u017c ognistych j\u0119zyk\u00f3w, w postaci kt\u00f3rych Duch \u015awi\u0119tych zst\u0105pi\u0142 na aposto\u0142\u00f3w w Wieczerniku.<\/p>\n\n\n\n

Szat liturgicznych koloru czerwonego u\u017cywa si\u0119 w niedziel\u0119 M\u0119ki Pa\u0144skiej (Palmow\u0105), w Wielki Pi\u0105tek, w niedziel\u0119 Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego, w Mszach ku czci M\u0119ki Pa\u0144skiej, w g\u0142\u00f3wne \u015bwi\u0119ta Aposto\u0142\u00f3w i Ewangelist\u00f3w oraz dni \u015awi\u0119tych M\u0119czennik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Kolor zielony<\/h5>\n\n\n\n

Kolor zielony symbolizuje nadziej\u0119, m\u0142odo\u015b\u0107, sprawiedliwo\u015b\u0107 oraz odrodzenie.<\/p>\n\n\n\n

Szat liturgicznych koloru zielonego u\u017cywa si\u0119 w niedziele i dni powszednie Okresu Zwyk\u0142ego.\u00a0<\/p>\n\n\n\n

Kolor fioletowy<\/h5>\n\n\n\n

Kolor fioletowy wskazuje na oczekiwanie na spotkanie z Jezusem i na ducha pokuty. Symbolizuje r\u00f3wnie\u017c \u017ca\u0142ob\u0119 oraz godno\u015b\u0107 (np. str\u00f3j biskupa czy pra\u0142ata). U\u017cywany jest podczas Adwentu, w Wielkim Po\u015bcie i w liturgii za zmar\u0142ych. Mo\u017cna u\u017cywa\u0107 go zamiast czarnego.<\/p>\n\n\n\n

Kolor czarny<\/h5>\n\n\n\n

Kolor czarny oznacza \u017ca\u0142ob\u0119 i pokut\u0119. Mo\u017ce by\u0107 u\u017cywany we wspomnienie wszystkich wiernych zmar\u0142ych (2 listopada) i podczas Mszy pogrzebowych doros\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n

Kolor r\u00f3\u017cowy<\/h5>\n\n\n\n

Kolor r\u00f3\u017cowy podkre\u015bla rado\u015b\u0107 z blisko\u015bci Pana i przerw\u0119 w dyscyplinie pokutnej. U\u017cywany jedynie w trzeci\u0105 niedziele Adwentu (niedziela Gaudete) i czwart\u0105 niedziele Wielkiego Postu (niedziela Laetare).<\/p>\n\n\n\n

Kolor z\u0142oty<\/h5>\n\n\n\n

Kolor z\u0142oty jest u\u017cywany wymiennie \u2013 zast\u0119puje wszystkie inne kolory liturgiczne, poza fioletowym i czarnym. Ponadto stosowany jest w czasie najwa\u017cniejszych, uroczystych celebracji. Kolor z\u0142oty symbolizuje bowiem bogactwo i honor.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

ko\u015bci\u00f3\u0142: przestrze\u0144 sakralna<\/h5>\n\n\n\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142 jako s\u0142owo wyst\u0119puje w dw\u00f3ch znaczeniach. Pisany du\u017ca liter\u0105 oznacza wsp\u00f3lnot\u0119 ludzi wierz\u0105cych; og\u00f3\u0142 wszystkich Dzieci Bo\u017cych. W tym dziale pragniemy zaj\u0105\u0107 si\u0119 jednak ko\u015bcio\u0142em pisanym przez ma\u0142e \u201ek\u201d. Nie oznacza to jednak, i\u017c ko\u015bcio\u0142y jako budowle sakralne, bo o nich mowa; nie maj\u0105 znaczenia. Wr\u0119cz przeciwnie; s\u0105 one przecie\u017c miejscem sprawowania \u015bwi\u0119tych misteri\u00f3w i wszelkiego kultu. Jak trudno by\u0142oby nam bez nich piel\u0119gnowa\u0107 swoj\u0105 wiar\u0119 i rozbudza\u0107 pobo\u017cno\u015b\u0107. Wszak\u017ce sam B\u00f3g; Gospodarz tych \u015bwi\u0119tych miejsc m\u00f3wi o nich podkre\u015blaj\u0105c ich wag\u0119: \u201eJe\u017celi kto\u015b zniszczy \u015bwi\u0105tyni\u0119 Boga, tego zniszczy B\u00f3g\u201d (1 Kor 17).<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
\u201e\u015awi\u0105tynie i przedmioty zwi\u0105zane z kultem Bo\u017cym winny by\u0107 prawdziwie godne i pi\u0119kne, stanowi\u0105c jednocze\u015bnie znaki i symbole rzeczywisto\u015bci nadprzyrodzonych\u201d. (OWMR 288).<\/h5>\n\n\n\n
W ko\u015bcio\u0142ach i wok\u00f3\u0142 nich nale\u017cy zachowa\u0107 powag\u0119, szacunek dla miejsca i modl\u0105cych si\u0119, a tak\u017ce godny ubi\u00f3r. Znamienna jest biblijna scena wyp\u0119dzenia przekupni\u00f3w ze \u015bwi\u0105tyni Pana (Mk 11, 15-18).<\/h5>\n\n\n\n
    \n
  • Ambona<\/li>\n\n\n\n
  • Chrzcielnica<\/li>\n\n\n\n
  • Dzwony<\/li>\n\n\n\n
  • Konfesjona\u0142<\/li>\n\n\n\n
  • Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/li>\n\n\n\n
  • Miejsce przewodniczenia<\/li>\n\n\n\n
  • Obrazy<\/li>\n\n\n\n
  • O\u0142tarz<\/li>\n\n\n\n
  • Organy<\/li>\n\n\n\n
  • Sedilia<\/li>\n\n\n\n
  • Tabernakulum<\/li>\n\n\n\n
  • Witra\u017ce<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
    Ambona<\/strong>
    Ambona czyli kazalnica \u015bci\u015ble jest zwi\u0105zana z o\u0142tarzem. Tomasz a Kempis (XV w.) zauwa\u017cy\u0142: \u201eBez tych dwojga nie m\u00f3g\u0142bym \u017cy\u0107 dobrze, gdy\u017c s\u0142owo Bo\u017ce jest \u015bwiat\u0142em mej duszy, a Eucharystia Chlebem \u017cywota\u201e. Dalej autor ten tak\u017ce snuje my\u015bl, por\u00f3wnuj\u0105c o\u0142tarz i ambon\u0119 do dw\u00f3ch sto\u0142\u00f3w: na jednym stole le\u017cy Cia\u0142o Chrystusowe, a na drugim stole nauka \u015bwi\u0119ta, kt\u00f3ra uczy wiary, wiar\u0119 rozwija i wprowadza cz\u0142owieka g\u0142\u0119boko w rzeczywisto\u015b\u0107 nadprzyrodzone. Ambona zatem symbolizuje st\u00f3\u0142 zastawiony, przy kt\u00f3rym wierni karmi\u0105 si\u0119 s\u0142owem Bo\u017cym. Podobnie o\u0142tarz symbolizuje st\u00f3\u0142 Eucharystyczny, przy kt\u00f3rym wierni posilaj\u0105 si\u0119 Cia\u0142em Pa\u0144skim.<\/h5>\n\n\n\n
    Jest ona miejscem proklamowania s\u0142owa Bo\u017cego, przestrzeni\u0105 liturgii s\u0142owa. \u201eGodno\u015b\u0107 s\u0142owa Bo\u017cego wymaga, by w ko\u015bciele by\u0142o ono g\u0142oszone z miejsca, na kt\u00f3rym w czasie liturgii s\u0142owa spontanicznie skupia si\u0119 uwaga wiernych\u201d (OWMR272).<\/h5>\n\n\n\n
     <\/h5>\n\n\n\n
    ambonaAmbona zawsze by\u0142a miejscem g\u0142oszenia s\u0142owa Bo\u017cego. W ci\u0105gu wiek\u00f3w przybiera\u0142a ona r\u00f3\u017cne kszta\u0142ty. Cz\u0119sto odznacza\u0142a si\u0119 wysokim artyzmem. Ustawiano j\u0105 na podwy\u017cszeniu, aby ca\u0142e zgromadzenie dobrze mog\u0142o widzie\u0107 i s\u0142ysze\u0107 lektora czytaj\u0105cego Pismo \u015bw. i kaznodziej\u0119 g\u0142osz\u0105cego nauk\u0119 Bo\u017c\u0105. Dlatego w wi\u0119kszych ko\u015bcio\u0142ach ambon\u0119 ustawiano blisko wiernych, cz\u0119sto w \u015brodku ko\u015bcio\u0142a.<\/h5>\n\n\n\n
    Ambona jest znakiem Chrystusa obecnego w swoim s\u0142owie (KL 7). Ambona tak jest zwi\u0105zana z g\u0142oszeniem s\u0142owa Bo\u017cego, \u017ce sam jej widok kojarzy si\u0119 z lektorem czytaj\u0105cym wyj\u0105tki z Pisma \u015bw., czy te\u017c z kaznodziej\u0119 g\u0142osz\u0105cym dobr\u0105 nowin\u0119 o zbawieniu.<\/h5>\n\n\n\n
    Poza warto\u015bci\u0105 estetyczn\u0105 formy, wielko\u015bci, materia\u0142u ambona staje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c znakiem poprzez spos\u00f3b jej przyozdobienia: kwiaty i tkaniny w kolorze okresu liturgicznego podkre\u015blaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c zewn\u0119trznie jej znaczenie.<\/h5>\n\n\n\n
     <\/h5>\n\n\n\n
    Z ambony proklamuje si\u0119 czytania, psalm responsoryjny, Ewangeli\u0119, podaje si\u0119 intencje modlitwy wiernych. Nie powinno si\u0119 z ambony czyta\u0107 komentarzy, podawa\u0107 og\u0142osze\u0144, prowadzi\u0107 \u015bpiewu i pe\u0142ni\u0107 zadania przewodniczenia zgromadzeniu.<\/h5>\n\n\n\n
    Aposto\u0142owie \u015bwiadomi byli obecno\u015bci Chrystusa i Jego wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania z nimi w g\u0142oszeniu Jego nauki. Sam ich zreszt\u0105 o tym zapewni\u0142 (Mt 28,18-20; Mk 16,20). Zdawali sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce Chrystus przez nich przemawia i \u017ce g\u0142osz\u0105 s\u0142owo Bo\u017ce, chocia\u017c nie powtarzali dok\u0142adnie s\u0142\u00f3w Chrystusa lecz m\u00f3wili o Chrystusie, o Jego nauczaniu i czynach, czyli o tym co widzieli i s\u0142yszeli (2 Kor 5,20; 13,3), a si\u0142\u0119 i skuteczno\u015b\u0107 ich s\u0142owom dawa\u0142 Duch \u015awi\u0119ty (\u0141k 4,17-20; J 16,13; Dz 1,8; 1 Kor 2,4; 2 Tm 3,16). S\u0142owo Bo\u017ce g\u0142oszone przez aposto\u0142\u00f3w wci\u0105\u017c kontynuowane jest w Ko\u015bciele Chrystusowym. Przez czytanie w liturgii Pisma \u015bw. objawia si\u0119 ludowi tajemnice odkupienia i wol\u0119 Bo\u017c\u0105 jako podstawow\u0105 jako zasad\u0119 post\u0119powania. S\u0142owo Bo\u017ce ma si\u0142\u0119 u\u015bwi\u0119caj\u0105c\u0105 i formuj\u0105c\u0105 cz\u0142owieka. B\u00f3g przez swoje s\u0142owo sam dzia\u0142a w duszach ludzi wierz\u0105cych (1 Tes 2,13). S\u0142owo Bo\u017ce, to he\u0142m zbawienia i miecz ducha (Ef 6,17). Homilia dzi\u0119ki dzia\u0142aniu Ducha \u015awi\u0119tego dzia\u0142a w duszach s\u0142uchaczy w spos\u00f3b tw\u00f3rczy. Ambona jest zatem symbolem s\u0142owa Bo\u017cego. Wst\u0119p do msza\u0142u tak o tym informuje: \u201eZ ambony wykonuje si\u0119 czytania, psalm responsoryjny oraz or\u0119dzie wielkanocne. Mo\u017cna te\u017c z tego miejsca m\u00f3wi\u0107 homili\u0119 i prowadzi\u0107 modlitw\u0119 powszechn\u0105\u201d (nr 272). Wtedy \u201eB\u00f3g sam przemawia do swego ludu, Chrystus w dalszym ci\u0105gu g\u0142osi Ewangeli\u0119\u201d (KL 33). Z tego wzgl\u0119du ambona cieszy si\u0119 wielk\u0105 godno\u015bci\u0105. Zar\u00f3wno godn\u0105 ambony, jak i s\u0142owa Bo\u017cego wymagaj\u0105, aby nie korzystali z niej ci, co nie g\u0142osz\u0105 s\u0142owa Bo\u017cego, lecz zajmuj\u0105 si\u0119 podtrzymywaniem \u015bpiewu, dyrygowaniem czy wyja\u015bnianiem obrz\u0119d\u00f3w. Nie mo\u017cna uwag porz\u0105dkowych czy dyrygowania stawia\u0107 na r\u00f3wni ze s\u0142owem Bo\u017cym. Dlatego wst\u0119p do msza\u0142u powiada: \u201enie jest rzecz\u0105 wskazan\u0105; by na ambonie znajdowa\u0142 si\u0119 komentator, kantor czy dyrygent\u201d (nr 272).<\/h5>\n\n\n\n
    Chrzcielnica<\/strong>
    Chrzcielnica w IV wieku by\u0142a basenem z wod\u0105 w osobnym budynku, zwanym baptisterium.<\/h5>\n\n\n\n
    Z czasem chrzcielnic\u0119 w\u0142\u0105czono do ca\u0142o\u015bci budynku ko\u015bcielnego. Kiedy chrzczono ju\u017c g\u0142\u00f3wnie dzieci, czyli mniej wi\u0119cej od VI wieku chrzcielnica przybra\u0142a kszta\u0142t beczki wykonanej z kamienia lub metalu. W okresie gotyku chrzcielnica otrzyma\u0142a kszta\u0142t wielkiego pucharu.<\/h5>\n\n\n\n
    Wymowa symboliczna chrzcielnicy zawarta jest we Wprowadzeniu do Obrz\u0119d\u00f3w Chrztu: \u201eChrzcielnica, z kt\u00f3rej wyp\u0142ywa woda chrztu, albo w kt\u00f3rej si\u0119 j\u0105 przechowuje, niech b\u0119dzie przeznaczona wy\u0142\u0105cznie do sakramentu chrztu i w pe\u0142ni godna tego, aby tam chrze\u015bcijanie odradzali si\u0119 z wody i z Ducha \u015awi\u0119tego\u201d.<\/h5>\n\n\n\n
     <\/h5>\n\n\n\n
    Bez wzgl\u0119du na to czy mie\u015bci si\u0119 ona w jakiej\u015b kaplicy wewn\u0105trz lub obok ko\u015bcio\u0142a, czy te\u017c w jakiej\u015b cz\u0119\u015bci ko\u015bcio\u0142a na widoku wiernych, tak j\u0105 nale\u017cy urz\u0105dzi\u0107, by w obrz\u0119dach chrztu mog\u0142o uczestniczy\u0107 wiele os\u00f3b. \u0179r\u00f3d\u0142o chrzcielne nie jest jakim\u015b drugorz\u0119dnym przedmiotem. St\u0105d nie mo\u017ce by\u0107 sprz\u0119tem przeno\u015bnym, kt\u00f3ry nie ukazuje godno\u015bci sakramentu chrztu.<\/h5>\n\n\n\n
    Po zako\u0144czeniu okresu wielkanocnego w miejscu udzielania chrztu wypada ze czci\u0105 przechowywa\u0107 pascha\u0142 i zapala\u0107 go podczas udzielania chrztu, aby od niego \u0142atwo by\u0142o zapala\u0107 \u015bwiece ochrzczonych\u201d (nr 25).<\/h5>\n\n\n\n
    Chrzcielnica jest symbolem odrodzenia z wody i z Ducha \u015awi\u0119tego. Przypomina wszczepienie w Chrystusa i Jego Ko\u015bci\u00f3\u0142. Zapalanie \u015bwiecy chrzcielnej od pascha\u0142u symbolizuje otrzymane \u017cycie nadprzyrodzone od Chrystusa.<\/h5>\n\n\n\n\n\n\n\n
    Dzwony<\/strong>
    Jak wygl\u0105da dzwon \u2013 pewnie ka\u017cdy przynajmniej raz w \u017cyciu widzia\u0142 (ilustracja obok, je\u015bli by jednak kto\u015b nie mia\u0142 tej przyjemno\u015bci:) Dzwony s\u0142u\u017c\u0105 w ko\u015bcio\u0142ach do obwieszczania wa\u017cnych \u015bwi\u0105t i okazywania rado\u015bci Wsp\u00f3lnoty wierz\u0105cych. \u201eOdzywaj\u0105 si\u0119\u201d w Wielkanoc, Bo\u017ce Narodzenie, w przypadku \u015bmierci lub wyboru papie\u017ca; wa\u017cnych uroczysto\u015bci pa\u0144stwowych. Kiedy\u015b by\u0142y znakiem dla spo\u0142eczno\u015bci, np. przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 niebezpiecze\u0144stwem (po\u017car, najazd obcych wojsk itp.). Ponadto dzwony zwyczajowo \u201ewzywa\u0142y\u201d i nadal wzywaj\u0105 wiernych, do stawiania si\u0119 na Msze czy nabo\u017ce\u0144stwa. Wielka by\u0142a zatem odpowiedzialno\u015b\u0107 dzwonnik\u00f3w; ludzi odpowiedzialnych za uruchomienie i wyzwolenie d\u017awi\u0119k\u00f3w ze dzwon\u00f3w, by odpowiednio wcze\u015bniej zabra\u0107 si\u0119 do pracy. A nie by\u0142 to na pewno \u0142atwy kawa\u0142ek chleba, gdy\u017c dzwony ko\u015bcielne sw\u0105 wag\u0105 dochodzi\u0142y do kilku ton. Nieraz do ich uruchomienia potrzeba by\u0142o kilkunastu t\u0119gich ludzi.<\/h5>\n\n\n\n
     <\/h5>\n\n\n\n
    Dzwony s\u0105 umieszczane w dzwonnicy, zazwyczaj na szczytach ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Dzi\u015b dzwony \u201ew\u0142\u0105czane s\u0105\u201d i uruchamiane poprzez mechanizmy elektroniczne, czy nawet komputerowe. Niewskazane jest, aby dzwony by\u0142y zast\u0119powane np. tylko nagraniem ich d\u017awi\u0119ku, odtwarzanym z g\u0142o\u015bnik\u00f3w. Zaleca si\u0119, by dzwony by\u0142y wykonane ze szlachetnych metali (np. spi\u017cu \u2013 maj\u0105 w\u00f3wczas lepszy d\u017awi\u0119k). Dzwony s\u0105 tradycyjnie nazywane imionami np. \u015bwi\u0119tych lub fundator\u00f3w tych cennych element\u00f3w ko\u015bcio\u0142\u00f3w.<\/h5>\n\n\n\n
    Instrument ten zosta\u0142 wprowadzony do u\u017cytku ko\u015bcielnego przez papie\u017ca Sabiniusza (604-606). Najwi\u0119kszym dzwonem \u015bwiata jestCar Ko\u0142oko\u0142odlany w 1653 roku, ustawiony na Kremlu na cokole przy wie\u017cy wa\u017cy ok. 200 ton!<\/h5>\n\n\n\n
    Najwi\u0119kszym dzwonem w Europie jest dzwon Piotr katedry w Kolonii. Wa\u017cy 25 ton.<\/h5>\n\n\n\n
    Najs\u0142ynniejszym, cho\u0107 nie najwi\u0119kszym (najwi\u0119ksza jest 15 tonowa \u201eMaryja Bogurodzica\u201d w Licheniu) dzwonem w Polsce jest wisz\u0105cy w Katedrze na Wawelu dzwon Zygmunta, odlany w 1520 roku i wa\u017c\u0105cy 10 ton.<\/h5>\n\n\n\n
    Konfesjona\u0142<\/strong>
    Konfesjona\u0142 (od \u0142ac. \u201econfessio\u201d \u2013 wyznanie) tradycyjne miejsce przyst\u0119powania do sakramentu pokuty i pojednania (spowiedzi). Zazwyczaj jest to wydzielone miejsce w ko\u015bciele w formie drewnianego lub kamiennego pomieszczenia, podzielonego na cz\u0119\u015b\u0107 dla spowiednika oraz penitenta (osoby wyznaj\u0105cej grzechy). Osoby te s\u0105 od siebie odseparowane tak\u017ce kratk\u0105. Konfesjona\u0142 winien zapewni\u0107 komfort psychiczny oraz prywatno\u015b\u0107 penitentowi. Nie jest jednak regu\u0142\u0105, i\u017c spowied\u017a ma odbywa\u0107 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w konfesjonale. Mo\u017cna do niej przyst\u0105pi\u0107 w innymi miejscu, byleby zapewnia\u0142o spok\u00f3j i brak dost\u0119pu \u201eos\u00f3b trzecich\u201d; obowi\u0105zuje przecie\u017c tajemnica spowiedzi. Konfesjona\u0142 jest stosowany w ko\u015bcio\u0142ach od XVI w.<\/h5>\n\n\n\n
    Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/strong>
    Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest \u015bwi\u0105tyni\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 wzniesion\u0105 dla sta\u0142ych potrzeb kultu publicznego. Sam budynek ko\u015bcielny przez swoje usytuowanie, rozmiary i swoisty kszta\u0142t, z daleka zwraca na siebie uwag\u0119. Jest on znakiem m\u00f3wi\u0105cym o tym, \u017ce okoliczni mieszka\u0144cy s\u0105 lud\u017ami wierz\u0105cymi i gromadz\u0105 si\u0119 w nim dla sprawowania Eucharystii pod przewodnictwem kap\u0142ana, a tak\u017ce dla przyjmowania sakrament\u00f3w, s\u0142uchania s\u0142owa Bo\u017cego i wsp\u00f3lnej modlitwy.<\/h5>\n\n\n\n
    Ko\u015bci\u00f3\u0142 przypomina Wieczernik, w kt\u00f3rym \u0142amanie i przyjmowanie Chleba Eucharystycznego jednoczy wiernych z Chrystusem i mi\u0119dzy sob\u0105. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jest wi\u0119c symbolem jedno\u015bci ludu Bo\u017cego, tworz\u0105cego jedno Cia\u0142o Mistyczne, kt\u00f3rego G\u0142ow\u0105 jest Chrystus (Rz 12,4; 1 Kor 12,12-31).<\/h5>\n\n\n\n
     <\/h5>\n\n\n\n
    Ko\u015bci\u00f3\u0142 zbudowany z wielu kamieni, cegie\u0142 i innych element\u00f3w jest znakiem Ko\u015bcio\u0142a powszechnego, z\u0142o\u017conego z wielu wiernych ochrzczonych, jako \u017cywych kamieni. Fundamentem tej jedynej w swoim rodzaju budowli duchowej s\u0105 aposto\u0142owie, a kamieniem w\u0119gielnym sam Chrystus (Ef 2,20; 1 Kor 3,16; 1 P 2,5).<\/h5>\n\n\n\n
    \u015awi\u0105tynia jako widzialna budowla jest znakiem ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a pielgrzymuj\u0105cego przez \u017cycie ziemskie do Ojca Niebieskiego, jest obrazem Ko\u015bcio\u0142a triumfuj\u0105cego w niebie. Jako dom Bo\u017cy, ko\u015bci\u00f3\u0142 jest r\u00f3wnie\u017c znakiem ka\u017cdego poszczeg\u00f3lnego chrze\u015bcijanina, w kt\u00f3rym mieszka B\u00f3g.<\/h5>\n\n\n\n
    \u015awi\u0119ty Pawe\u0142 poucza: \u201eCzy\u017c nie wiecie, \u017ce jeste\u015bcie \u015bwi\u0105tyni\u0119 Boga i \u017ce Duch Bo\u017cy mieszka w was? Je\u017celi kto\u015b niszczy \u015bwi\u0105tyni\u0119 Boga, tego zniszczy B\u00f3g. \u015awi\u0105tynia Boga jest \u015bwi\u0119ta, a wy ni\u0105 jeste\u015bcie\u201d; (1 Kor 3,16-17).<\/h5>\n\n\n\n
    Przez swoj\u0105 wielko\u015b\u0107 rzucaj\u0105c\u0105 si\u0119 w oczy i przez swoj\u0105 form\u0119, ko\u015bci\u00f3\u0142 jest znakiem budz\u0105cym sumienia ludzkie z u\u015bpienia. Przypomina sens \u017cycia ludzkiego i jego ostateczny cel. Jako znak rzeczywisto\u015bci nadziemskich przypomina niebo, sanktuarium Boga.<\/h5>\n\n\n\n\n\n\n\n
    Miejsce przewodniczenia<\/strong>
    Miejsce przewodniczenia jest w\u0142asnym miejscem tego, kt\u00f3ry przewodniczy zgromadzeniu liturgicznemu. Jest ono r\u00f3wnie\u017c centrum uwagi zgromadzonej wsp\u00f3lnoty. \u201eKrzes\u0142o kap\u0142ana winno uwydatnia\u0107 jego funkcj\u0119 przewodnicz\u0105cego zgromadzenia i kieruj\u0105cego modlitw\u0105, dlatego najodpowiedniejsze b\u0119dzie miejsce u szczytu prezbiterium, zwr\u00f3cone w stron\u0119 ludu\u201d (OWMR271).<\/h5>\n\n\n\n
    Miejsce przewodniczenia nie jest elementem drugorz\u0119dnym, dowolnym symbolem, przedmiotem czy meblem zbytecznym, kt\u00f3re mo\u017cna zredukowa\u0107 do byle jakiego krzes\u0142a. Ku temu miejscu gromadzenie kieruje sw\u0105 uwag\u0119 w momentach, w kt\u00f3rych przewidziane jest, aby celebracja odbywa\u0142a si\u0119 przy miejscu przewodniczenia, poniewa\u017c patrzenie na wy\u015bwi\u0119conego s\u0142ug\u0119 oznacza patrzenie na Chrystusa, rozpoznawanego jako Ten, kt\u00f3ry przewodniczy w\u015br\u00f3d swoich.<\/h5>\n\n\n\n
    Miejsce to oznacza wyr\u00f3\u017cnienie tego, kt\u00f3ry zosta\u0142 wy\u015bwi\u0119cony, jako przewodnika i przewodnicz\u0105cego celebracji w osobie Chrystusa, G\u0142owy i Pasterza swojego Ko\u015bcio\u0142a.<\/h5>\n\n\n\n
    Obrazy \u015bwi\u0119te<\/strong>
    Obrazy \u015bwi\u0119te stosowane w Kocio\u0142ach przedstawiaj\u0105 zazwyczaj sceny z \u017cycia Chrystusa, Maryi Panny oraz \u015bwi\u0119tych pa\u0144skich. By\u0107 mo\u017ce ich obecno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 z zapocz\u0105tkowanym w \u015bredniowieczu zwyczajem malowania na \u015bcianach ko\u015bcio\u0142\u00f3w malowide\u0142, przedstawiaj\u0105cych sceny biblijne (tzw. Biblia pauperum \u2013 Biblia dla ubogich). Nie nale\u017cy zapomina\u0107, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 obraz\u00f3w to dzie\u0142a i zabytki sztuki. Przepisy liturgiczne m\u00f3wi\u0105, i\u017c z zasady w ko\u015bciele powinien znajdowa\u0107 si\u0119 maksymalnie jeden obraz tego samego \u015bwi\u0119tego. (OWMR 318).<\/h5>\n\n\n\n
    Nie mo\u017cna samowolnie wiesza\u0107 dowolnych obraz\u00f3w sakralnych, gdy\u017c mog\u0142oby si\u0119 to wi\u0105za\u0107 z naruszeniem zasad kultu czy tradycji Ko\u015bcio\u0142a. Spo\u015br\u00f3d najbardziej znanych obraz\u00f3w \u015bwi\u0119tych w Polsce, nale\u017cy wyr\u00f3\u017cni\u0107 obraz Matki Boskiej Cz\u0119stochowskiej na Jasnej G\u00f3rze czy obraz MB Piekarskiej w Piekarach \u015al\u0105skich.<\/h5>\n\n\n\n
    Wizerunki \u015bwi\u0119tych czy przedstawiaj\u0105ce Maryj\u0119; ze wzgl\u0119du na otaczaj\u0105cy je kult w wyniku doznanych cud\u00f3w, uzdrowie\u0144 itp. s\u0105 cz\u0119sto nazywane cudownymi obrazami. Czasem wobec otaczaj\u0105cego obrazy szczeg\u00f3lnego kultu; w podzi\u0119ce Bogu i podniesieniu rangi dzie\u0142a, koronuje si\u0119 (np. koronami papieskimi) jako wotum wdzi\u0119czno\u015bci. W Polsce pierwsza koronacja obrazu \u015bw. odby\u0142a si\u0119 w 1717 roku \u2013 uczczono w ten spos\u00f3b wizerunek Matki Boskiej Jasnog\u00f3rskiej.<\/h5>\n\n\n\n
    \u201eW og\u00f3le przy urz\u0105dzaniu ko\u015bcio\u0142a i jego zdobieniu, zw\u0142aszcza poprzez obrazy, nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do rozbudzania pobo\u017cno\u015bci ca\u0142ej wsp\u00f3lnoty wiernych oraz dba\u0107 o pi\u0119kno i godno\u015b\u0107 obraz\u00f3w\u201d. (OWMR 318).<\/h5>\n\n\n\n
    O\u0142tarz<\/strong>
    Budynek ko\u015bcielny oraz jego wystr\u00f3j, zw\u0142aszcza przedmioty zwi\u0105zane z kultem Boga, s\u0105 znakami rzeczywisto\u015bci nadprzyrodzonych. Z wszystkich tych przedmiot\u00f3w najwa\u017cniejszy jest o\u0142tarz. Wok\u00f3\u0142 niego gromadzi si\u0119 miejscowa wsp\u00f3lnota wiernych, aby w\u0142\u0105cza\u0107 si\u0119 w obchodzone w liturgii misteria odkupienia.<\/h5>\n\n\n\n
    W staro\u017cytno\u015bci o\u0142tarz by\u0142 przedmiotem nadzwyczajnej czci. Jest on bowiem miejscem sprawowania pami\u0105tki Pana. Z niego wierni bior\u0105 Cia\u0142o i Krew Pa\u0144sk\u0105. Dlatego pisarze ko\u015bcielni tacy, jak Ignacy Antioche\u0144ski (II w.), Ambro\u017cy ( IV w.) czy Cyryl Jerozolimski ( V w.) w o\u0142tarzu widzieli znak samego Chrystusa. Dlatego te\u017c o\u0142tarza nie mogli dotyka\u0107 nieochrzczeni. Z o\u0142tarzem zwi\u0105zane by\u0142o prawo azylu, przy o\u0142tarzu sk\u0142adano \u015bluby itp.<\/h5>\n\n\n\n
    \u015awi\u0119to\u015b\u0107 o\u0142tarza i jego g\u0142\u0119boka symbolika zosta\u0142y jeszcze wzmocnione przez wprowadzenie obrz\u0119du jego po\u015bwi\u0119cenia, w pierwszej po\u0142owie IV wieku. Wed\u0142ug pontyfikatu rzymskiego (nr 22) biskup namaszczaj\u0105c o\u0142tarz olejem krzy\u017cma, prosi Boga, aby sta\u0142 si\u0119 on widzialnym znakiem tajemnicy Chrystusa. Obrz\u0119d ten w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny nawi\u0105zuje do misterium namaszczenia Chrystusa Duchem \u015awi\u0119tym. Ojciec niebieski ustanowi\u0142 Go Najwy\u017cszym Kap\u0142anem, aby na o\u0142tarzu swojego Cia\u0142a z\u0142o\u017cy\u0142 w ofierze w\u0142asne \u017cycie za zbawienie wszystkich. Poezja ludowa w pie\u015bni mszalnej na \u015bwi\u0119ta maryjne tak to misterium wiary opisuje: \u201eTen o\u0142tarzem, Ten jest kap\u0142anem, Ten Ofiar\u0105, Bogiem i Panem\u201d.<\/h5>\n\n\n\n
     <\/h5>\n\n\n\n\n\n\n\n
    Odnowiona liturgia w ko\u015bciele przewiduje tylko jeden o\u0142tarz. Zasady tej nale\u017cy przestrzega\u0107 przy budowie nowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w. Chodzi o to, aby jeden o\u0142tarz by\u0142 symbolem jednego Zbawiciela Jezusa Chrystusa, Najwy\u017cszego i Jedynego Kap\u0142ana oraz jednej Eucharystii. Odnowa liturgiczna nawi\u0105za\u0142a do staro\u017cytnej zasady jednego o\u0142tarza w \u015bwi\u0105tyni. Ze wzgl\u0119du na szczeg\u00f3lne znaczenie o\u0142tarza i jego \u015bwi\u0119to\u015b\u0107, nale\u017cy si\u0119 mu najg\u0142\u0119bsza cze\u015b\u0107. Przejawem tej czci jest zwyczaj nakrywania o\u0142tarza przynajmniej jednym obrusem; uk\u0142on celebransa wraz z asyst\u0105 po przyj\u015bciu do o\u0142tarza i przed odej\u015bciem od niego; uca\u0142owanie go przez kap\u0142ana i diakona; okadzenie gdy liturgia ma charakter uroczysty. Do objaw\u00f3w czci nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zdobienie o\u0142tarza kwiatami, \u015bwiecami ustawionymi na artystycznie wykonanych lichtarzach. Na o\u0142tarzu lub w jego pobli\u017cu umieszcza si\u0119 krzy\u017c, znak Ofiary krzy\u017cowej Chrystusa, kt\u00f3ra uobecnia si\u0119 we Mszy \u015bwi\u0119tej.<\/h5>\n\n\n\n
    Wok\u00f3\u0142 o\u0142tarza, stanowi\u0105cego centrum \u015bwi\u0119tej przestrzeni, umieszcza si\u0119 wszystkie elementy konieczne do celebracji okre\u015blonej i hierarchicznej rytu: miejsce przewodniczenia, ambon\u0119 do proklamowania s\u0142owa Bo\u017cego, miejsca dla us\u0142uguj\u0105cych i dla scholi. Z tego idealnego centrum wynikaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o chrzcielne, w\u0142asne miejsce sakramentu pojednania i kaplica przechowywania Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu.<\/h5>\n\n\n\n
    Nale\u017cy uwa\u017ca\u0107, aby nie redukowa\u0107 o\u0142tarza do przedmiotu, na kt\u00f3rym sk\u0142ada si\u0119 rzeczy nie maj\u0105ce nic wsp\u00f3lnego z Liturgi\u0105 eucharystyczn\u0105. R\u00f3wnie\u017c wymiar i liczba \u015bwiecznik\u00f3w i kwiat\u00f3w niech b\u0119dzie niewielka. Mikrofon, gdy chodzi o wielko\u015b\u0107 i umieszczenie go, niech nie przeszkadza i niech nie pomniejsza warto\u015bci \u015bwi\u0119tych przedmiot\u00f3w i znak\u00f3w liturgicznych.<\/h5>\n\n\n\n
    Organy<\/strong>
    Organy to instrument klawiszowy, nieraz ogromnych rozmiar\u00f3w, o bardzo skomplikowanej budowie. Wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 w niej: klawiatur\u0119, na kt\u00f3rej gra organista, peda\u0142y, wiatrownic\u0119, miech, traktur\u0119 organow\u0105 (mechanizm przenosz\u0105cy ruch klawiszy do piszcza\u0142ki), a tak\u017ce system piszcza\u0142ek (wargowych i j\u0119zykowych), uruchamianych wyci\u0105ganymi przyciskami, zwany inaczej rejestrem.<\/h5>\n\n\n\n
    Organy s\u0105 najbardziej tradycyjnym instrumentem muzycznym w ko\u015bcio\u0142ach, przeznaczonym do akompaniowania \u015bpiewowi liturgicznemu; do \u201epodtrzymania \u015bpiewu\u201d (OWMR 313). Do u\u017cytku w \u015bwi\u0105tyniach chrze\u015bcija\u0144skich zosta\u0142y one wprowadzone dopiero w VII wieku, za zezwoleniem papie\u017ca Witaliana. Oczywi\u015bcie nie we wszystkich ko\u015bcio\u0142ach od razu rozbrzmiewa\u0142y ich d\u017awi\u0119ki. Sw\u00f3j rozkwit organy prze\u017cywa\u0142y w okresie baroku. Najwi\u0119ksze organy \u015bwiata znajduj\u0105 si\u0119 w Atlantic City; posiadaj\u0105 700 g\u0142os\u00f3w.<\/h5>\n\n\n\n
    Obecnie w wielu ko\u015bcio\u0142ach u\u017cywa si\u0119 tak\u017ce elektronicznych organ\u00f3w, nie maj\u0105cych jednak tak szlachetnej g\u0142\u0119bi i r\u00f3\u017cnorodno\u015bci d\u017awi\u0119k\u00f3w, co organy tradycyjne.<\/h5>\n\n\n\n
    Siedzenia<\/strong>
    Siedzenia (sedilia) dla celebransa i dla us\u0142uguj\u0105cych, znajduj\u0105 si\u0119 w pobli\u017cu o\u0142tarza i ambony. Pocz\u0105tkowo siedzenia proste w formie, znajdowa\u0142y si\u0119 w apsydzie bazyliki. Z czasem ich miejsce zaj\u0105\u0142 o\u0142tarz sta\u0142y. Sedilia umieszczono wtedy przy \u015bcianie bocznej prezbiterium. Siedzenia zacz\u0119\u0142y upodabnia\u0107 si\u0119 do tronu, zw\u0142aszcza siedzenia dla celebransa.<\/h5>\n\n\n\n
    Odnowiona liturgia wymaga aby siedzenia dla celebransa, jego asysty i ministrant\u00f3w by\u0142y dostosowane do struktury ko\u015bcio\u0142a i tak by\u0142y usytuowane, aby wierni z \u0142atwo\u015bci\u0105 widzieli, \u017ce celebrans rzeczywi\u015bcie stoi na czele wsp\u00f3lnoty liturgicznej (Instr. 1964 nr 92).<\/h5>\n\n\n\n
    Celebrans jest bowiem znakiem obecno\u015bci Chrystusa w Ko\u015bciele zebranym w Jego imi\u0119. Konieczna jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontaktu celebransa z wiernymi. Chodzi o to, aby wszyscy obecni dobrze go widzieli i s\u0142yszeli, przy zastosowaniu odpowiedniego podwy\u017cszenia i aparatury nag\u0142o\u015bniaj\u0105cej. Usytuowanie siedze\u0144 dla ministrant\u00f3w i wszystkich wykonuj\u0105cych pos\u0142ugi maj\u0105 by\u0107 tak usytuowane, aby u\u0142atwia\u0142y im spe\u0142nianie ich funkcji bez zb\u0119dnego chodzenia (OWMR 271).<\/h5>\n\n\n\n
    Tabernakulum<\/strong>
    Tabernakulum s\u0142u\u017cy do przechowywania puszek z konsekrowanymi komunikantami i kustodii z Hosti\u0105. Najpierw Eucharysti\u0119 przechowywano w zakrystii (st\u0105d sacrarium).<\/h5>\n\n\n\n
    W \u015bredniowieczu pojawi\u0142a si\u0119 szafka wmurowana w \u015bcian\u0119 obok lub za o\u0142tarzem. W X i XI w. szafk\u0119 t\u0119 zacz\u0119to umieszcza\u0107 na o\u0142tarzu, co mia\u0142o zwi\u0105zek z rozwojem kultu eucharystycznego, jak r\u00f3wnie\u017c z przesuni\u0119ciem o\u0142tarza do \u015bciany apsydy.<\/h5>\n\n\n\n
    W XII wieku we Francji i Anglii nad o\u0142tarzem zawieszano tabernakulum w kszta\u0142cie go\u0142\u0119bia. Sob\u00f3r Latera\u0144ski IV (1215) zarz\u0105dzi\u0142, aby tabernakulum by\u0142o dobrze zabezpieczone.<\/h5>\n\n\n\n
    \u201eBardzo si\u0119 zaleca, aby miejsce przechowywania Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu znajdowa\u0142o si\u0119 w kaplicy odpowiedniej do prywatnej adoracji i modlitwy wiernych. Je\u015bli jest to mo\u017cliwe, bior\u0105c pod uwag\u0119 uk\u0142ad przestrzenny ko\u015bcio\u0142a i zgodne z prawem zwyczaje miejscowe, Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament nale\u017cy przechowywa\u0107 albo na jakim\u015b o\u0142tarzu, albo poza o\u0142tarzem w odpowiednio godnej i przyozdobionej cz\u0119\u015bci ko\u015bcio\u0142a\u201d (OWMR 276).<\/h5>\n\n\n\n
     <\/h5>\n\n\n\n
    W Polsce, zgodnie z tradycj\u0105, tabernakulum umieszcza si\u0119 na dawnym wielkim o\u0142tarzu, czyli w apsydzie ko\u015bcio\u0142a. Jest to miejsce dostojne, zwykle przyozdobione, sprzyjaj\u0105ce modlitwie prywatnej i zbiorowej, jak r\u00f3wnie\u017c udzielaniu Komunii \u015bw.<\/h5>\n\n\n\n
    \u201eNaj\u015bwi\u0119tszy Sakrament nale\u017cy przechowywa\u0107 w jednym tabernakulum nieruchomym, mocnym i nieprzezroczystym. Ma ono by\u0107 tak zamkni\u0119te, aby wyklucza\u0142o niebezpiecze\u0144stwo profanacji. Dlatego w ka\u017cdym ko\u015bciele powinno by\u0107 zwykle tylko jedno tabernakulum\u201d(OWMR 277).<\/h5>\n\n\n\n
    Normy dotycz\u0105ce miejsca przechowywania Naj\u015bwi\u0119tszego Sakramentu nie maj\u0105 za zadanie pomniejszenia znaczenia Eucharystii, ale maj\u0105 ukaza\u0107 sens jej przechowywania: pierwotnym i pierwszym celem jest Komunia \u015bwi\u0119ta dla umieraj\u0105cych, drugorz\u0119dnym celem jest Komunia \u015bwi\u0119ta poza Msz\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105 i adoracja Chrystusa Pana obecnego w Naj\u015bwi\u0119tszym Sakramencie.<\/h5>\n\n\n\n
     <\/h5>\n\n\n\n
    Rzeczywi\u015bcie, ustanowienie Eucharystii ma jako cel spo\u017cywanie jej podczas celebracji: \u201eJest rzecz\u0105 bardzo wskazan\u0105, by wierni przyjmowali Cia\u0142o Pa\u0144skie z Hostii konsekrowanych podczas tej Mszy, w kt\u00f3rej uczestnicz\u0105, a w okoliczno\u015bciach przewidzianych przez prawo mieli udzia\u0142 tak\u017ce w Komunii z kielicha; w ten spos\u00f3b za po\u015brednictwem znak\u00f3w Komunia uka\u017ce si\u0119 wyra\u017aniej jako udzia\u0142 w aktualnie sk\u0142adanej ofierze\u201d (OWMR 56).<\/h5>\n\n\n\n
    Wed\u0142ug przyj\u0119tego zwyczaju przed tabernakulum, w kt\u00f3rym przechowuje si\u0119 Naj\u015bwi\u0119tszy Sakrament, winna nieustannie p\u0142on\u0105\u0107 specjalna lampka, aby wskazywa\u0107 na obecno\u015b\u0107 Chrystusa i pobudza\u0107 do Jego czci. Zgodnie z tradycj\u0105 lampka powinna by\u0107 podsycana olejem lub woskiem, o ile jest to mo\u017cliwe.<\/h5>\n\n\n\n
    Witra\u017ce<\/strong><\/h5>\n\n\n\n
    Jest to ten element wystroju ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry mo\u017cna podziwia\u0107 zar\u00f3wno od wewn\u0105trz, jak i na zewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a. Witra\u017c to ozdobne wype\u0142nienie okna, polegaj\u0105ce na wprawianiu kolorowych kawa\u0142k\u00f3w szk\u0142a w o\u0142owiane (rzadziej \u2013 cynowe) ramki. Ca\u0142o\u015b\u0107 witra\u017ca to bardzo kolorowa forma, przez kt\u00f3r\u0105 \u015bwiat\u0142o przenikaj\u0105ce do wn\u0119trza \u015bwi\u0105tyni sprawia dodatkowy efekt optyczny. Do ko\u015bcio\u0142a wpada \u015bwiat\u0142o \u201ezabarwione\u201d refleksami witra\u017cy.<\/h5>\n\n\n\n
    Najcz\u0119\u015bciej na witra\u017cach przedstawia si\u0119 \u015bwi\u0119tych oraz sceny biblijne. Rzecz jasna witra\u017ce nie wyst\u0119puj\u0105 we wszystkich \u015bwi\u0105tyniach. Swoje powstanie zawdzi\u0119czaj\u0105 prawdopodobnie sztuce \u015br\u00f3dziemnomorskiej. Witra\u017ce wprowadzono do ko\u015bcio\u0142\u00f3w w X wieku (Francja), a sw\u00f3j rozkwit prze\u017cywa\u0142y w epoce gotyku \u2013 mo\u017cna je podziwia\u0107 w wielu katedrach gotyckich: w Beauvis, Reims, Notre Dame, Chartres itd. W Polsce ten artystyczny wystr\u00f3j \u015bwi\u0105ty\u0144 pojawi\u0142 si\u0119 dopiero w XIV wieku.<\/h5>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    W liturgii Ko\u015bcio\u0142a wprowadzenie r\u00f3\u017cnych kolor\u00f3w opiera\u0142o si\u0119 na ich wymowie symbolicznej, powszechnie znanej i przyjmowanej. Pierwsze \u015blady regu\u0142 liturgicznych odnosz\u0105cych si\u0119 do kolor\u00f3w, pochodz\u0105 z IX wieku. W XII w. w Rzymie ustali\u0142 si\u0119 pewien zestaw kolor\u00f3w liturgicznych. Na pocz\u0105tku XIII w. zestaw ten opisa\u0142 papie\u017c Innocenty III (+ 1216). Od tego czasu nie […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4893,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-4876","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4876"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4876\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4877,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4876\/revisions\/4877"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}