{"id":4866,"date":"2025-12-27T18:38:41","date_gmt":"2025-12-27T17:38:41","guid":{"rendered":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/?page_id=4866"},"modified":"2025-12-27T18:58:40","modified_gmt":"2025-12-27T17:58:40","slug":"liturgia","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/?page_id=4866","title":{"rendered":"Co to jest liturgia?"},"content":{"rendered":"\n<h4 class=\"wp-block-heading\">\u201eliturgia jest szczytem, do kt\u00f3rego zmierza dzia\u0142alno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, i jednocze\u015bnie jest \u017ar\u00f3d\u0142em, z kt\u00f3rego wyp\u0142ywa ca\u0142a jego moc\u201d (KL 10)<\/h4>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u0142owo liturgia pochodzi od greckiego wyrazu \u201eleiturgia\u201d (\u201eleitos\u201d \u2013 publiczny, \u201eergon\u201d \u2013 s\u0142u\u017cba, praca). Wyraz ten oznacza\u0142 wi\u0119c zar\u00f3wno s\u0142u\u017cb\u0119 publiczn\u0105 w Grecji, jak i odnosi\u0142 si\u0119 do czynno\u015bci religijnych. Samo s\u0142owo liturgia do u\u017cytku Ko\u015bcio\u0142a wchodzi\u0142o dosy\u0107 opornie. Na wschodzie od IV w. nazywano tak ca\u0142y kult, za\u015b od IX w. liturgi\u0105 okre\u015blano ju\u017c tylko Eucharysti\u0119. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Zachodni s\u0142owo \u201aliturgia\u2019 wprowadzi\u0142 do swojej nomenklatury; na okre\u015blenie kultu bo\u017cego (officium divinum) dopiero w XVIII w. Wcze\u015bniej na okre\u015blenie tego, co dzi\u015b nazywamy liturgi\u0105 u\u017cywano takich s\u0142\u00f3w jak: ministeria, eclessiastica, celebratio, servitia, cultus, officium divinum, sacri ritus, opus dei, caeremonia lub agenda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W najprostszym uj\u0119ciu&nbsp;<strong>liturgia, to wszelki kult cz\u0142owieka, jaki oddawany jest Bogu.<\/strong>&nbsp;Liturgia jest jednak poj\u0119ciem tak szerokim i z\u0142o\u017conym, \u017ce trudno j\u0105 umiejscowi\u0107 w jakiej\u015b jednej ciasnej ramie zgrabnej definicji.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liturgia to zar\u00f3wno wszystkie obrz\u0119dy i ceremonie (sprawowanie Eucharystii i innych sakrament\u00f3w, nabo\u017ce\u0144stwa, sakramentalia), jak i w uj\u0119ciu literalnym: prawnie ustalony kult Ko\u015bcio\u0142a, a tak\u017ce \u201emisterium Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a\u201d (O. Casel). Papie\u017c Pius XII w Encyklice Mediator Dei (1947 r.), po\u015bwi\u0119conej w ca\u0142o\u015bci liturgii, poda\u0142 szerok\u0105 i s\u0142usznie obejmujac\u0105 wszystkie wspomniane trzy aspekty definicj\u0119 liturgii:<br>\u201eLiturgia obejmuje ca\u0142kowity kult publiczny Cia\u0142a Mistycznego Chrystusa, a wi\u0119c Jego G\u0142owy i Cz\u0142onk\u00f3w\u201d (MD). Inna definicja liturgii m\u00f3wi, \u017ce: \u201eLiturgia jest kontynuacj\u0105 paschalnego misterium Chrystusa, to jest m\u0119ki, \u015bmierci i zmartwywstania. Jest to r\u00f3wnocze\u015bnie dzie\u0142o u\u015bwi\u0119cenia cz\u0142owieka i doskona\u0142ego uwielbienia Boga. Dokonuje si\u0119 ono w liturgii pod os\u0142on\u0105 znak\u00f3w (symboli).\u201d (B. Nadolski, Liturgika, I)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Konstytucja o liturgii \u015bwi\u0119tej Sacrosanctum Concilium Soboru Watyka\u0144skiego II definuje liturgi\u0119 w nast\u0119puj\u0105cy spos\u00f3b: \u201eS\u0142usznie zatem uwa\u017ca si\u0119 liturgi\u0119 za wype\u0142nianie kap\u0142a\u0144skiej funkcji Jezusa Chrystusa. W niej przez znaki dostrzegalne wyra\u017ca si\u0119 i w spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwy dla poszczeg\u00f3lnych znak\u00f3w dokonuje u\u015bwi\u0119cenie cz\u0142owieka, a Mistyczne Cia\u0142o Jezusa Chrystusa, to jest G\u0142owa ze swymi cz\u0142onkami, sprawuje pe\u0142ny kult publiczny.\u201d KL 7<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce liturgia jest:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>wykonywaniem kap\u0142a\u0144skiego pos\u0142annictwa Chrystusa<\/li>\n\n\n\n<li>uobecnieniem misterium paschalnego<\/li>\n\n\n\n<li>antycypacj\u0105 (zapowiedzi\u0105) liturgii niebieskiej i niejako partycypacj\u0105 w jej odblasku ju\u017c tu: na ziemi. \u201eliturgia ziemska daje nam niejako przedsmak uczestnictwa w liturgii niebieskiej\u201d (KL 8)<\/li>\n\n\n\n<li>u\u015bwi\u0119ceniem cz\u0142owieka i uwielbieniem Boga<\/li>\n\n\n\n<li>dzie\u0142em Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">B\u0142\u0119dem by\u0142oby jednak uzna\u0107 liturgi\u0119 za dzie\u0142o i czynno\u015b\u0107 stricte ludzk\u0105. Ostatnie dwa podpunkty wyra\u017anie przekazuj\u0105 prawd\u0119 o dw\u00f3ch p\u0142aszczyznach; nie bez przyczyny m\u00f3wi si\u0119, \u017ce w liturgii \u201eniebo styka si\u0119 z ziemi\u0105\u201d. Liturgia to zar\u00f3wno kierunek wst\u0119puj\u0105cy (od cz\u0142owieka do Boga), wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w sk\u0142adaniu ofiar, w dzi\u0119kczynieniu i uwielbieniu, jak i nurt zst\u0119puj\u0105cy (od Boga do cz\u0142owieka), wyra\u017caj\u0105cy zst\u0119powanie Bo\u017cej \u0142aski, skutkuj\u0105cy u\u015bwi\u0119ceniem cz\u0142owieka (patrz graf obok). To w\u0142a\u015bnie&nbsp;<strong>cel liturgii:<\/strong>&nbsp;uwielbienie Stw\u00f3rcy i u\u015bwi\u0119cenie cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To dwutorowe ukierunkowanie liturgii wida\u0107 nawet w uk\u0142adzie Mszy \u015bw. Najpierw nast\u0119puje Liturgia S\u0142owa; B\u00f3g pierwszy kieruje do nas swoje S\u0142owo. Dopiero p\u00f3\u017aniej sk\u0142adamy Bogu swe ofiary z dar\u00f3w otrzymanych od Niego, w nadziei, \u017ce b\u0119dzie to ofiara Jemu mi\u0142a, a dla nas zbawienna (\u201eprzyjmij nas Panie w duchu pokory i sercem skruszonym (\u2026) a ta ofiara niech si\u0119 dzisiaj dokona przed Tob\u0105; panie Bo\u017ce, aby si\u0119 Tobie podoba\u0142a\u201d, \u201e(\u2026)godne to i sprawiedliwe, s\u0142uszne i zbawienne, aby\u015bmy Tobie sk\u0142adali dzi\u0119kczynienie\u201d).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce (jak we wszystkich religiach teocentrycznych, a do takich nale\u017cy chrze\u015bcija\u0144stwo); inicjatywa wychodzi zawsze od Boga. To On kieruje ku nam swe S\u0142owo i \u0141ask\u0119 \u2013 inicjuj\u0105c tym samym liturgi\u0119. To On przynagla nas i zaprasza do oddawania Mu nale\u017cnej czci. Wreszcie to On ma prawo nas nagrodzi\u0107 sw\u0105 zbawienn\u0105 \u0142ask\u0105, pomimo tego, \u017ce nasze uwielbienie nie powi\u0119ksza Jego chwa\u0142y. Pi\u0119knie m\u00f3wi\u0105 o tym s\u0142owa 4 prefacji zwyk\u0142ej: \u201enasze hymny pochwalne niczego Tobie nie dodaj\u0105, ale si\u0119 przyczyniaj\u0105 do naszego zbawienia\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wreszcie sprawowanie liturgii to jedno z trzech g\u0142\u00f3wnych zada\u0144 Ko\u015bcio\u0142a (o kt\u00f3rych m\u00f3wi tak\u017ce KL nr 9), obok pe\u0142nienia dzie\u0142 mi\u0142osierdzia (diakonia, caritas) i przepowiadania Dobrej Nowiny: pos\u0142ugi s\u0142owa (martyria \u2013 od. gr. martyros \u2013 \u015bwiadek, m\u0119czennik).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liturgia a nabo\u017ce\u0144stwa<br>Zatem liturgia nie wyczerpuje ca\u0142ej dzia\u0142alno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a (KL 9). Poza liturgi\u0105 istniej\u0105 jeszcze nabo\u017ce\u0144stwa (\u0142ac. pia exercitia \u2013 pobo\u017cne \u0107wiczenia). Pojawia si\u0119 pytanie: co to s\u0105 nabo\u017ce\u0144stwa? Nabo\u017ce\u0144stwa to po prostu inna forma pobo\u017cno\u015bci, odmienna i nie zaliczana jednak do liturgii. Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza, \u017ce nabo\u017ce\u0144stwa winny by\u0107 tak uporz\u0105dkowane, by zgadza\u0142y si\u0119 z liturgi\u0105, z niej wyp\u0142ywa\u0142y i do niej prowadzi\u0142y (KL 13). Wyr\u00f3\u017cniamy nabo\u017ce\u0144stwa publiczne, ludowe oraz indywidualne. W\u0142\u0105czone s\u0105 one naturalnym nast\u0119pstwem czasu w poszczeg\u00f3lne okresy liturgiczne, podkre\u015blaj\u0105c charakter prze\u017cywanych tre\u015bci. Niekt\u00f3re s\u0105 szczeg\u00f3lnie przypisane do okre\u015blonych miesi\u0119cy, np. nabo\u017ce\u0144stwa majowe. Do nabo\u017ce\u0144stw nale\u017c\u0105 m. in.: Droga Krzy\u017cowa, Gorzkie \u017bale (szczeg. Wielki Post), R\u00f3\u017caniec (szczeg. pa\u017adziernik), Nabo\u017ce\u0144stwa majowe, czerwcowe, koronka do Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia, Godzinki do NMP (szczeg. soboty), nabo\u017ce\u0144stwa o urodzaje, ku czci \u015bwi\u0119tych (w dni wspomnie\u0144) itd. Uczestnicz\u0105c w nich powinni\u015bmy m\u00f3wi\u0107, \u017ce uczestniczymy w nabo\u017ce\u0144stwach, a nie w liturgii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Do liturgii zaliczamy:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Eucharysti\u0119 (Msz\u0119 \u015awiet\u0105)<\/li>\n\n\n\n<li>sakramenty \u015bwi\u0119te<\/li>\n\n\n\n<li>sakramentalia (egzorcyzmy, po\u015bwi\u0119cenia, b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa)<\/li>\n\n\n\n<li>Liturgi\u0119 Godzin<\/li>\n\n\n\n<li>celebracje roku liturgicznego<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cechy liturgii<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liturgia ma hierarchiczny i spo\u0142eczny charakter.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>hierarchiczny charakter liturgii oznacza, \u017ce liturgia wyra\u017ca hierarchiczno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a. Uwidacznia si\u0119 to szczeg\u00f3lnie, gdy sprawujacemu liturgi\u0119 prezbiterium przewodniczy biskup. Ponadto ka\u017cdy spe\u0142nia specyficzn\u0105 dla siebie funkcj\u0119 w zgromadzeniu liturgicznym wg natury rzeczy i na mocy przepis\u00f3w (KL 28).<\/li>\n\n\n\n<li>spo\u0142eczny charakter liturgii m\u00f3wi, i\u017c osoba Chrystusa \u0142\u0105czy wszystkich uczestnicz\u0105cych w obrz\u0119dach w \u201enadprzyrodzon\u0105 spo\u0142eczno\u015b\u0107\u201d Mistycznego Cia\u0142a Chrystusa. Spo\u0142eczny charakter liturgii domaga si\u0119 m.in. podzia\u0142u funkcji liturgicznych<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi\u0105c o liturgii podkre\u015bla si\u0119 tak\u017ce jej publiczny i ca\u0142kowity charakter<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>publiczny charakter liturgii okre\u015bla, \u017ce liturgia Ko\u015bcio\u0142a Powszechnego nie jest zarezerwowana dla jakiej\u015b elitarnej grupy (w\u00f3wczas mia\u0142aby status liturgii misteryjnej), lecz ma by\u0107 udost\u0119pniona spo\u0142eczno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>ca\u0142kowity charakter liturgii m\u00f3wi, i\u017c liturgia winna anga\u017cowa\u0107 ca\u0142o\u015b\u0107 osoby ludzkiej (dusz\u0119, serce, umys\u0142, cia\u0142o, zmys\u0142y), nie mo\u017ce by\u0107 odizolowana np. od moralno\u015bci, prze\u017cy\u0107 wewn\u0119trznych. Pojmowanie i prze\u017cywanie liturgii jedynie zewn\u0119trznie czyni z niej pusty akt, przechodz\u0105cy powoli w rutyn\u0119, oboj\u0119tno\u015b\u0107 lub nawet ob\u0142ud\u0119. Istot\u0119 tego zjawiska doskonale oddaj\u0105 s\u0142owa zaczerpni\u0119te z Pisma \u015awi\u0119tego:<br>\u201eTen lud czci Mnie wargami, lecz sercem swym daleko jest ode Mnie\u201d (Mt 15, 8 por. Iz 29, 13)<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczestnictwo w liturgii<br>M\u00f3wi\u0105c o liturgii nie mo\u017cna pomin\u0105\u0107 kwestii uczestnictwa w niej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczestnictwo w powszechnym znaczeniu definiuje si\u0119 jako dobrowolne i szlachetne zaanga\u017cowanie. Uczestnictwo wiernych, nale\u017cy rozpatrywa\u0107 wed\u0142ug trzech wymiar\u00f3w: udzia\u0142u \u015bwiadomego, czynnego i owocnego, o czym m\u00f3wi 14 punkt Konstytucji o Liturgii. Z kolei KL 11 m\u00f3wi, \u017ce aby uczestniczy\u0107 \u015bwiadomie, czynnie i owocnie, niezb\u0119dne jest \u201epoznawanie i rozumienie znak\u00f3w liturgicznych\u201d. Do troski o te trzy wymiary uczestnictwa zobowi\u0105zani s\u0105 r\u00f3wnie\u017c duszpasterze:<br>\u201eDlatego duszpasterze powinni czuwa\u0107, aby czynno\u015bci liturgiczne odprawia\u0142y si\u0119 nie tylko wa\u017cnie i godziwie, lecz tak\u017ce, aby wierni uczestniczyli w nich \u015bwiadomie, czynnie i owocnie\u201d. (KL art. 11 i 19).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O dobry udzia\u0142 w tajemnicy Eucharystii modli si\u0119 s\u0142u\u017cba liturgiczna w modlitwie przed Msz\u0105 \u015bw:<br>\u201espraw, abym u\u015bwi\u0119cony uczestnictwem w tych tajemnicach, szed\u0142 tylko drog\u0105 zbawienia\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0142a\u015bciwe uczestnictwo w liturgii przyczynia\u0107 si\u0119 ma zatem do naszego u\u015bwi\u0119cenia, co jest jednym z cel\u00f3w liturgii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczestnictwo \u015bwiadome<br>\u015awiadome uczestnictwo we Mszy \u015bw. winno objawia\u0107 si\u0119 znajomo\u015bci\u0105 symboliki i znaczenia obrz\u0119d\u00f3w, w kt\u00f3rych bierze si\u0119 udzia\u0142. Wymaga to tak przygotowania liturgicznego jak i formacji wewn\u0119trznej. \u015awiadome uczestnictwo nie jest mo\u017cliwe bez nale\u017cytego skupienia przed i w czasie Eucharystii. Wiadomo, \u017ce \u015bwiadomego uczestnictwa nie mo\u017cna wymaga\u0107 od razu \u2013 nasza \u015bwiadomo\u015b\u0107 liturgiczna po\u0142\u0105czona z takim w\u0142a\u015bnie uczestnictwem wzrasta w nas stopniowo. Nie oznacza to jednak, \u017ce mo\u017cemy ten proces pozostawi\u0107 samemu sobie; mo\u017cemy poczyta\u0107 o danych cz\u0119\u015bciach liturgii i sakramentach, by pog\u0142\u0119bia\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 i \u015bwiadomo\u015b\u0107 liturgiczn\u0105. Tym bardziej my, jako ustanowieni s\u0142udzy o\u0142tarza; musimy dba\u0107 o t\u0119 formacj\u0119. Warto zadawa\u0107 sobie pytania: czy wiem, w czym tak naprawd\u0119 bior\u0119 udzia\u0142? Czy wiem, co dany obrz\u0119d oznacza?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Istot\u0119 \u015bwiadomego uczestnictwa w \u015bwi\u0119tych obrz\u0119dach w pi\u0119kny spos\u00f3b ujmuj\u0105 s\u0142owa modlitwy ministranta przed Msz\u0105 \u015bw.:<br><em>\u201e(\u2026)Do \u015bwi\u0119tej przyst\u0119puj\u0119 s\u0142u\u017cby,<\/em><br><em>Chc\u0119 ja dobrze pe\u0142ni\u0107.<\/em><br><em>Prosz\u0119 Ci\u0119 Panie Jezu o \u0142ask\u0119 skupienia;<\/em><br><em>By my\u015bli moje by\u0142y przy Tobie,<\/em><br><em>By oczy moje by\u0142y zwr\u00f3cone na o\u0142tarz,<\/em><br><em>A serce moje oddane tylko Tobie. Amen\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczestnictwo czynne<br>Winno si\u0119 ono przejawia\u0107 w naszych postawach i gestach. Nie mog\u0105 by\u0107 one ospa\u0142e, ani tym bardziej okazuj\u0105ce nasz\u0105 niech\u0119\u0107 czy znudzenie (wynikaj\u0105ce cz\u0119sto z braku uczestnictwa \u015bwiadomego \u2013 patrz wy\u017cej). Wymaga dawania jasnych i wyra\u017anych odpowiedzi na wezwania kap\u0142ana, wypowiadania modlitw, \u015bpiewu liturgicznego. Nasza aktywno\u015b\u0107 jest zewn\u0119trznym odbiciem naszego wewn\u0119trznego prze\u017cywania Ofiary Mszy \u015bw. Dlatego te\u017c istotne jest poznawanie modlitw, tekst\u00f3w pie\u015bni i aklamacji, stosowanych w czasie liturgii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eBiskup winien zabiega\u0107 o to, aby prezbiterzy, diakoni i wierni \u015bwieccy zdobywali coraz pe\u0142niejsze zrozumienie g\u0142\u0119bokiego sensu obrz\u0119d\u00f3w i tekst\u00f3w liturgicznych i dzi\u0119ki temu byli prowadzeni do czynnego i owocnego udzia\u0142u w sprawowaniu Eucharystii\u201d (OWMR 22)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ministranci, kt\u00f3rych funkcja polega tak\u017ce na ukazywaniu postaw i dawania przyk\u0142adu w gestach, s\u0142owach i postawach winni czu\u0107 si\u0119 do czynnego udzia\u0142u szczeg\u00f3lnie zobowi\u0105zani. Rzecz jasna chodzi o czynny udzia\u0142 w sensie pozytywnym. Nale\u017cy si\u0119 bowiem zdecydowanie wystrzega\u0107 wszelkich niew\u0142a\u015bciwych gest\u00f3w, rozm\u00f3w oraz komentarzy na liturgii. Rozmowy na Mszy \u015bw. s\u0105 zbiorow\u0105 obraz\u0105 Bo\u017c\u0105<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Uczestnictwo owocne<br>Owocne uczestnictwo we Mszy \u015bw. to nie tylko zas\u0142uga naszych wysi\u0142k\u00f3w. Potrzeba nam do tego \u0142aski Bo\u017cej, na kt\u00f3rej przyj\u0119cie b\u0119dziemy gotowi w\u00f3wczas, gdy otworzymy swe serca na jej dzia\u0142anie. Niezb\u0119dne do tego jest nale\u017cyte skupienie oraz wysoka \u015bwiadomo\u015b\u0107 liturgiczna (mo\u017cna nawet powiedzie\u0107, \u017ce owocne uczestnictwo nie jest mo\u017cliwe, je\u015bli nie b\u0119dzie wcze\u015bniej \u015bwiadomego i czynnego udzia\u0142u w liturgii). Pe\u0142ne uczestnictwo we Mszy \u015bw. po\u0142\u0105czone jest z przyj\u0119ciem Komunii \u015bw. Jak m\u00f3wi punkt 1391 KKK \u201eSzczeg\u00f3lnym owocem przyjmowania Eucharystii w komunii jest g\u0142\u0119bokie zjednoczenie z Chrystusem, kt\u00f3ry powiedzia\u0142 \u201ekto spo\u017cywa moje Cia\u0142o i Krew moj\u0105 pije, trwa we mnie, a ja w nim\u201d. W pkt. 1393 KKK czytamy, \u017ce przyj\u0119ta Komunia oczyszcza nas z grzech\u00f3w lekkich, za\u015b jej cz\u0119ste przyjmowanie uzdalnia nas, \u201eby w przysz\u0142o\u015bci trudniej nam by\u0142o zrywa\u0107 wi\u0119\u017a z Chrystusem przez grzech \u015bmiertelny\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby by\u0142o mo\u017cliwe owocne i pe\u0142ne uczestnictwo w Eucharystii, nale\u017ca\u0142oby wcze\u015bniej przyst\u0105pi\u0107 do Sakramentu Spowiedzi. Do przyj\u0119cia \u0142aski Bo\u017cej jeste\u015bmy bowiem zdolni w\u00f3wczas, gdy jeste\u015bmy w stanie \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej. Grzech ci\u0119\u017cki (\u015bmiertelny) zrywa t\u0119 nasz\u0105 wi\u0119\u017a z Bogiem. Odno\u015bnie grzechu KKK m\u00f3wi: \u201eCa\u0142a skuteczno\u015b\u0107 pokuty polega na przywr\u00f3ceniu nam \u0142aski Bo\u017cej i zjednoczeniu nas w przyja\u017ani z Bogiem\u201d (pkt. 1468). Odnowienie tej \u201ebo\u017cej nici\u201d mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 poprzez szczer\u0105 i wa\u017cn\u0105 spowied\u017a.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Liturgika<\/strong>&nbsp;to nauka zajmuj\u0105ca si\u0119 badaniem liturgii Ko\u015bcio\u0142a. Czyni to pod wieloma wzgl\u0119dami, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na wielorakie aspekty, m.in. duszpasterski, teologiczny, ascetyczno-mistyczny, prawny, historyczny itd.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Liturgista<\/strong>&nbsp;to badacz zajmuj\u0105cy si\u0119 liturgik\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Liturg<\/strong>, to ten, kt\u00f3ry sprawuje \u015bwi\u0119t\u0105 liturgi\u0119. G\u0142\u00f3wnym i najwy\u017cszym Liturgiem jest zawsze sam jedyny i najwy\u017cszy Arcykap\u0142an Nowego i Wiecznego Przymierza: Jezus Chrystus. Liturgiem jest kap\u0142an, kt\u00f3ry jednak sprawuje liturgi\u0119 in persona Christi (w osobie Chrystusa).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">czytaj: o udziale ministrant\u00f3w w liturgii<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong><em>w oparciu o:<\/em><\/strong><br><strong><em>Zarys Liturgiki aut. Ks. Tarsycjusza Sinka CM<\/em><\/strong><br><strong><em>Ks. Bogus\u0142aw Nadolski, Liturgika I<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">znaki i symbole liturgiczne<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Liturgia w swej naturze jest zbudowana ze znak\u00f3w. B\u00f3g bowiem dzia\u0142a w niej pod os\u0142on\u0105 znak\u00f3w. Jedna z definicji liturgii m\u00f3wi, i\u017c w niej dokonuje si\u0119 u\u015bwi\u0119cenie cz\u0142owieka i doskona\u0142e uwielbienie Boga i to w\u0142a\u015bnie \u201epod os\u0142on\u0105 widzialnych i skutecznych znak\u00f3w (symboli)\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co to jest znak?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Znak (\u0142ac. signum) to osoba, czynno\u015b\u0107 lub rzecz, poprzez kt\u00f3r\u0105 dochodzimy do poznania innej ukrytej rzeczywisto\u015bci. Znak jednocze\u015bnie ukrywa i ods\u0142ania t\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 oznacza.<\/strong>&nbsp;Znamy wiele znak\u00f3w. Mamy je na klawiaturze, widzimy je na skrzy\u017cowaniach (znaki drogowe), w poci\u0105gach, sami pos\u0142ugujemy si\u0119 systemem znak\u00f3w pisz\u0105c i pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 j\u0119zykiem. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 to znaki um\u00f3wione (sztuczne) inne za\u015b s\u0105 naturalne (widzimy dym \u2013 wi\u0119c przypuszczamy, \u017ce musi by\u0107 ogie\u0144), jeszcze inne maj\u0105 charaktermieszany (symbole). Podobnie jest w liturgii. Tu tak\u017ce wyst\u0119puj\u0105 znaki, r\u00f3zne; w zale\u017cno\u015bci od tego, jakimi zmys\u0142ami je odbieramy (akustyczne, wzrokowe, dotykowe itp.). Potocznie s\u0142owa \u201eznak\u201d u\u017cywa si\u0119 zamiennie ze s\u0142owem \u201esymbol\u201d. Traktuje si\u0119 je jako synonimy. A jednak znak liturgiczny r\u00f3\u017cni si\u0119 od symbolu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Co to jest symbol?<br>S\u0142owo symbol wywodzi si\u0119 z greckiego wyrazu syn-ballein co znaczy: rzuca\u0107 razem, \u0142\u0105czy\u0107, tworzy\u0107 jedno. W staro\u017c. Grecji symbollon by\u0142 to przedmiot, np. kamie\u0144, kt\u00f3ry \u0142amano na p\u00f3\u0142, a nast\u0119pnie dawano komu\u015b kto wyje\u017cd\u017ca\u0142, by m\u00f3c zidentyfikowa\u0107 go po powrocie. Je\u015bli obie po\u0142owy (zabrana i pozostawiona w wiosce) pasowa\u0142y do siebie, by\u0142o to potwierdzenie autentyczno\u015bci osoby.&nbsp;<strong>Symbol to znak o szczeg\u00f3lnej warto\u015bci<\/strong>. Dzi\u0119ki nim identyfikujemy to, co \u201echc\u0105\u201d nam one przekaza\u0107. Symbole nie s\u0105 tak jednoznaczne jak znaki. Nie ma potrzeby ich wyja\u015bniania do ko\u0144ca. Poza tym symbol nie tylko oznacza inn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, ale sam w niej uczestniczy; jest jej cz\u0119\u015bci\u0105. Ka\u017cdy symbol jest znakiem, ale nie ka\u017cdy znak jest symbolem!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Liturgia to \u015bwiat znak\u00f3w<br>Liturgia jest przebogata w znaki-symbole. Zosta\u0142y one ustanowione albo przez samego Chrystusa albo przez Ko\u015bci\u00f3\u0142. B\u00f3g dzia\u0142a za po\u015brednictwem znak\u00f3w odbieranych zmys\u0142ami, gdy\u017c inaczej ci\u0119\u017cko by\u0142oby nam \u201epozna\u0107\u201d Jego dzia\u0142anie. Dlatego te\u017c znakiem jest g\u0142os kap\u0142ana i sam kap\u0142an, znakiem s\u0105 odpowiedzi ludu i sam lud, znakiem jest obmycie r\u0105k kap\u0142ana i sama woda, wino i chleb, ogie\u0144 i dym kadzid\u0142a, kolory i formy. W liturgii prawie wszystko jest znakiem-symbolem. S\u0142owa pozwalaj\u0105 doprecyzowa\u0107 i lepiej zrozumie\u0107 znaczenie znaku-symbolu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e<em>Wreszcie widzialne znaki, jakimi pos\u0142uguje si\u0119 \u015bwi\u0119ta liturgia na oznaczenie niewidzialnych rzeczywisto\u015bci Bo\u017cych, zosta\u0142y wybrane przez Chrystusa lub przez Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/em>\u201d (KL 33)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znaki i symbole liturgiczne to s\u0142owa celebransa i ludu, paramenty, kolory szat, przedmioty liturgiczne, postawy i gesty. Szczeg\u00f3lnymi znakami liturgicznymi, najskuteczniej dzia\u0142aj\u0105cymi w naszym \u017cyciu s\u0105 sakramenty \u015bwi\u0119te. S\u0105 to znaki skuteczne: kt\u00f3re sprawiaj\u0105 to, co oznaczaj\u0105. Poznanie znaczenia symboli i znak\u00f3w liturgicznych jest warunkiem \u015bwiadomego i czynnego udzia\u0142u w liturgii; jest konieczne, by zrozumie\u0107 jej sens i otworzy\u0107 si\u0119 na dzia\u0142anie Boga w liturgii.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201e<em>Obrz\u0119dy niech odznaczaj\u0105 si\u0119 szlachetn\u0105 prostot\u0105, niech b\u0119d\u0105 kr\u00f3tkie i jasne, wolne od niepotrzebnych powt\u00f3rze\u0144 i dostosowane do poj\u0119tno\u015bci wiernych, tak, aby na og\u00f3\u0142 nie wymaga\u0142y wielu obja\u015bnie\u0144<\/em>\u201d (KL 34)<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Piotr Lewandowski<\/strong><br><strong>w oparciu o:<\/strong><br><strong>-Ks. Bogus\u0142aw Nadolski, Liturgika I<\/strong><br><strong>-Ks. Tarsycjusz Sinka CM, Zarys liturgiki<\/strong><br><strong>-Konstytucja o Liturgii \u015awi\u0119tej Sacrosanctum Concilium (KL)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eliturgia jest szczytem, do kt\u00f3rego zmierza dzia\u0142alno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, i jednocze\u015bnie jest \u017ar\u00f3d\u0142em, z kt\u00f3rego wyp\u0142ywa ca\u0142a jego moc\u201d (KL 10) S\u0142owo liturgia pochodzi od greckiego wyrazu \u201eleiturgia\u201d (\u201eleitos\u201d \u2013 publiczny, \u201eergon\u201d \u2013 s\u0142u\u017cba, praca). Wyraz ten oznacza\u0142 wi\u0119c zar\u00f3wno s\u0142u\u017cb\u0119 publiczn\u0105 w Grecji, jak i odnosi\u0142 si\u0119 do czynno\u015bci religijnych. Samo s\u0142owo liturgia do u\u017cytku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":4893,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"class_list":["post-4866","page","type-page","status-publish","hentry"],"blocksy_meta":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4866"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4892,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4866\/revisions\/4892"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/4893"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.ministranci.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}